تبلیغات
رویش اندیشه - فلسفه و کودک
رویش اندیشه
دبیرخانه استانی گروه فلسفه (بهارستان2)
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من

چکیده مقالات فصلنامه شماره 4 فلسفه و کودک

عنوان: فصلنامه آموزشی- پژوهشی - تحلیلی

 

 

جایگاه بحث در تولید معرفت در برنامه‌ درسی فلسفه برای کودکان

چکیده‌

مباحثه و مفاهمه برخلاف گفتگوی معمولی، کنش و واکنشی زبانی ـ‌ معرفتی است که جامعه‌ انسانی را به کشف حقیقت نزدیکتر میسازد. بررسی جایگاه چنین گفتگوی روشمندی در تولید معرفت در «فلسفه برای کودکان» سؤال اصلی نوشتار پیش روست. فلسفه برای کودکان یک روش تأمل مباحثه‌یی است که با بیست و پنج قرن نظامهای فکری و نظریات گوناگون‌‌ مرتبط بوده و درباره» ماهیت عالم و ویژگیهای یک زندگی پسندیده و پرورش خرد میباشند. از زمان سقراط، مباحثه یا بعبارتی گفتگو راهی خردجویانه جهت کشف حقایق دانسته شده است. در پژوهشهای اخیر چند تدبیر شناختی مربوط به آموزش یادگیری مشخص شده‌اند که مباحثه و یادگیری همیارانه، در زمره‌ تدابیری قرار میگیرند که به رشد فراشناختی کودکان و نوجوانان کمک میکنند. کودکان هنگامی که در یک کندوکاو مشترک از تجارب یکدیگر بهره میبرند، در ساحت معرفت خویش نتایجی را تولید میکنند که درک و ماندگاری آن بیش از زمانی است که نتیجه‌یی در یک مجموعه تدریس مستقیم انتقال پیدا میکند. مهمترین رهیافتِ با هم فکر کردن، دستیابی شرکت کنندگان به مهارتهای شناختی و فراشناختی است.

کلیدواژگان

بحث،مباحثه، کندوکاو، کندوکاو مشترک، فلسفه برای کودکان

طوبی کرمانی؛ دانشیار دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران

زهرا امی؛ دانشجوی دکتری فلسفه تطبیقی دانشگاه علامه طباطبایی(ره)

***

 

نقش داستانهای قرآنی در رشد فکری کودکان

چکیده

انسان، این شاهکار خلقت برای نیل به کمال مطلوب، احتیاج به یادگیری دارد. وجود انسان از همان اوان کودکی، کانون استعدادها و قوای عظیمی است که باید بموقع کشف گردیده و از قوه به فعلیت در آید. تا صفحه دل کودک از هر نقشی پاک است، باید به سراغش رفت و او را بصورت مطلوب تربیت کرد؛ این امر با سعادت جامعه و آینده آن گره خورده است.

کودکان از همان آغاز، پرسشهای مهمی درباره وجود خدا، مفهوم زندگی، مرگ، عدالت و آزادی در ذهن دارند. بهترین شیوه پاسخگویی به این پرسشها استفاده از قصص قرآنی است.

قصه و داستان از دیرباز در حیات آدمی بویژه کودکان و پرورش بعد تخیلی و تفکری آنان نقش بسزایی داشته‌اند. با بیان قصه و داستان میتوان کودکان را درباره امری وادار به گفتگو و پرسش از همدیگر نمود.

کودکان به داستان علاقه زیادی نشان میدهند و همین علاقه زمینه را برای اثر پذیری آنها آماده مینماید‌. داستان، قدرت تخیل کودک را تقویت میکند. پرورش قوه خیال نیز در رشد خلاقیت کودک مؤثر است. بوسیله داستان میتوان الگوهای رفتاری صحیح را بطور غیرمستقیم به کودکان آموخت. «از طریق ارائه الگو بسرعت و با~سانی میتوان مسائل مذهبی و تربیتی را وارد ذهن کودکان کرد و آنان را به عمل واداشت، زیرا حس تقلید در آنان قوی است. البته باید دقت کرد که الگو، نمونه اخلاق عالی باشد. »

در انتخاب داستان باید توجه داشت که برای کودک بدآموزی نداشته باشد. مطالب نادرستی از قبیل اقبال، بخت، شانس و مطالب خرافی از قبیل نحس بودن برخی چیزها برای تفکر درست کودکان زیانبار است. داستانها باید ارزشهایی مانند عزت نفس، شهامت، شجاعت، اعتماد به نفس، حریت و بزرگواری و امثال آنها را در کودک ایجاد نموده و تقویت کنند. نباید در داستان، ضدارزشهایی چون زبونی، تسلیم‌طلبی و ناتوانی را به ذهن و روان کودک القا کرد. «در داستانهای کودکان باید اصل را بیان زیبایی نیکیها قرار‌دهیم، نه زشتی بدیها».

قصه و داستان در تربیت انسان سهم بسزایی دارد؛ البته در صورتی که داستان گزارشی از واقعیتها باشد. این داستانهای واقعی در تربیت اخلاقی شنوندگان، بویژه کودکان تأثیر زیادی دارد، زیرا انسان با شنیدن اخبار درست گزاره‌یی، حالت کنجکاوی خاص پیدا میکند تا به علل و اسباب وقوع حوادث تلخ و شیرین قهرمانان داستان پی ببرد و با تطبیق آن با روش و رفتار خود، پند گرفته و آموزش مییابد؛ این پندآموزی با بیان قصه‌ها و داستانهای واقعی که شواهد زنده هستند، عمیقتر، نافذتر و مؤثرتر است. اگر قصه از واقعیتهای عینی جدا گردد و تنها سرگرمی و گزارش حوادث تاریخی، بدون در نظر گرفتن جنبه‌های عبرت‌آموز باشد، بیشتر به افسانه و اساطیر میماند تا برنامه‌های تربیتی و اخلاقی. قصه‌های قرآنی بدلیل واقعی بودن، حاوی دقیقترین برنامه‌های تربیتی و اخلاقی میباشد.

کلیدواژگان

قصص قرآنی، حق، رشد فکری، کودکان

صالح حسن زاده

دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی(ره)

***

 

رابطه تفکر و تخیل موردپژوهی در قصه غربت غربی

چکیده

درک فلسفی و فهم معقولات برای عموم مردم، از دیدگاه فارابی ناممکن یا دشوار مینماید. همه مردم به این اعتبار، کودکانی ذهنی و فکری قلمداد میشوند و تخیل، تنها راهکار انتقال معارف عقلی به اذهان و افکار آنهاست. شیخ اشراق راهکار فارابی را تحقق بخشیده و در قالب داستان‌پردازی و تمثیل و نمادسازی، به تقریر معارف فلسفی پرداخته و تلاش میکند انسانها را از حالت طفولیت به مرتبه بلوغ عقلی ارتقا دهد. نمونه متون فلسفی سهروردی که میتواند هم از حیث محتوا و هم از جهت قالب، بعنوان مدل فلسفه برای کودکان استفاده شود، قصه غربت غربی است. شیخ اشراق در این قصه، مسائل معرفت شناختی، نفس‌شناختی و جز آن را به زبان تمثیل و در قالب داستان بیان کرده است. علاوه بر این، وی در ارتقای زبان داستان‌پردازی تمثیلی، آیات قرآن کریم‌ ‌را بشیوه بینامتنی، در خلال سطور داستان، بصورتی یکپارچه در هم تنیده است.

کلیدواژگان

‌تفکر، تخیل، معقولات، فارابی، شیخ اشراق، قصه غربت غربی، داستان، تمثیل

‌نادیا مفتونی؛ ‌استادیار دانشگاه تهران

محمود نوری؛ کارشناس ارشد هنر





نوع مطلب : مقالات، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 17 شهریور 1394
دوشنبه 8 خرداد 1396 08:58 ب.ظ
بسیار مطلب عالی بود!
ممنونم از وبلاگ خوبتون
پنجشنبه 5 آذر 1394 08:54 ق.ظ
با سلام وتشکر از زحمات حضرتعالی
شنبه 9 آبان 1394 10:04 ب.ظ
با سلام تشکر ازارسال مقاله
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی